Cách bắt đầu với Solana: hướng dẫn cho người mới
Bị ngợp bởi thông tin và thuật ngữ kỹ thuật là chuyện ai cũng trải qua khi chưa biết cách bắt đầu với Solana. Nhất là khi bạn chưa từng tiếp xúc với bất kỳ thứ gì liên quan đến hệ sinh thái blockchain.
Đó là lý do mình viết hướng dẫn Solana cho người mới này, để bạn có thể thực hiện giao dịch và dùng dApp một cách dễ dàng, không cần lo về thuật ngữ phức tạp.
Lưu ý: Hướng dẫn này không phải lời khuyên đầu tư hay tư vấn tài chính chuyên nghiệp. Nói rõ vậy rồi, bắt đầu thôi.
Bắt đầu với Solana: lấy SOL
Dù bạn muốn làm gì trên Solana, bạn sẽ cần có wallet và SOL.
Trong số các wallet phổ biến nhất, Phantom là cái được dùng rộng rãi nhất trong hệ sinh thái Solana và đang tiếp tục mở rộng sang nhiều mạng hơn. Về cơ bản, một wallet sẽ cấp cho bạn một địa chỉ tài khoản được tạo ngẫu nhiên, hoạt động giống như số tài khoản ngân hàng truyền thống.
Dưới đây mình sẽ hướng dẫn bạn cách cài Phantom, tạo tài khoản và có đủ SOL để bắt đầu trong hệ sinh thái Solana.
1. Cài đặt Phantom
Để dùng Phantom, bạn có hai lựa chọn:
- Tải extension trên PC cho các trình duyệt như Brave và Chrome.
- Tải ứng dụng mobile, có mặt trên cả iOS và Android.
Bạn có thể tìm link chính thức để tải Phantom trực tiếp từ trang của họ.
Cài Phantom trên PC
Dùng wallet qua extension trên trình duyệt rất tiện lợi và an toàn. Với Phantom, sau khi chọn trình duyệt tương thích, bạn chỉ cần làm theo các bước sau:
- Nhấn “Download”, chọn trình duyệt và bạn sẽ được chuyển thẳng đến web store.
- Nhấn “Add to…” để bắt đầu tải và cài đặt.
- Mở menu extension và nhấn “Pin” để truy cập wallet nhanh hơn.
Cài Phantom trên mobile
Nếu bạn muốn bắt đầu với Solana trên điện thoại, hoàn toàn có thể cài Phantom trên bất kỳ hệ điều hành mobile nào.
- Nhấn “Download”.
- Chọn hệ điều hành và App Store trên thiết bị sẽ tự động mở ra.
- Nhấn vào “Get” hoặc “Install”.
Vậy là xong, bạn đã cài được extension hoặc app của Phantom. Giờ là lúc tạo tài khoản.
2. Tạo wallet trên Phantom
Khi tạo tài khoản, bạn có hai lựa chọn. Một là liên kết email, hai là tạo một Seed Phrase. Dùng email giúp bạn dễ truy cập lại các wallet Phantom, nhưng cũng đi kèm rủi ro bổ sung.
Còn nếu chọn tạo Seed Phrase, tôi khuyên bạn ghi nó ra giấy và cất giữ cẩn thận. Nhớ rằng trên blockchain, các giao dịch là vĩnh viễn, vì vậy tuân thủ các biện pháp bảo mật sẽ giúp bạn tránh được nhiều rắc rối về sau.
Seed Phrase hoạt động như một mật khẩu độc nhất và cực kỳ bảo mật, cho phép bạn khôi phục quyền truy cập trong bất kỳ tình huống nào. Đây là chuỗi gồm 12-24 từ ngẫu nhiên.
Khi tạo tài khoản Phantom, bạn sẽ cần chọn mật khẩu và tên người dùng. Đây là trình tự các màn hình bạn sẽ thấy:
Bạn có thể làm gì với tài khoản Phantom?
Chỉ riêng một wallet trên Phantom đã là cách rất hiệu quả để bắt đầu với Solana, vì nó tích hợp đầy đủ các tính năng cơ bản:
- Swap token trực tiếp.
- Gửi và nhận token.
- Quản lý nhiều wallet từ cùng một tài khoản.
- Khám phá và sử dụng dApp trực tiếp.
- Tham gia staking.
Dĩ nhiên, để thực hiện bất kỳ thao tác nào trong số này, bạn cần có SOL trong tay. Ở bước tiếp theo, tôi sẽ hướng dẫn cách nạp đủ vốn để bắt đầu khai thác những cơ hội mà hệ sinh thái này mang lại.
3. Mua hoặc nhận SOL
Mọi giao dịch trên mạng Solana đều cần SOL, token bản địa của nền tảng. Bạn cần nó để trả gas fee cho từng thao tác (gửi vốn, tương tác với dApp hay DeFi, swap token… v.v.), đồng thời đây cũng là token base của phần lớn các cặp giao dịch.
Để có SOL, bạn có thể dùng cổng thanh toán trực tiếp bằng Phantom để đổi tiền fiat sang SOL. Chỉ cần mở extension hoặc app trên điện thoại và nhấn “Buy SOL with cash”.
Từ đó, bạn có thể thanh toán bằng thẻ debit/credit hoặc các phương thức phổ biến tại khu vực của mình như Apple Pay.
Cách khác để nhận SOL vào wallet của bạn là nhận chuyển khoản trực tiếp từ một wallet khác. Các nền tảng P2P và Exchange lớn như Binance đều cho phép bạn nhận vốn qua nhiều phương thức thanh toán khác nhau. Đây là cách copy address wallet Solana của bạn (kèm một lưu ý khá quan trọng):
Đã có wallet và SOL rồi, bước tiếp theo là gì?
Vậy là tôi đã chỉ bạn những gì cần có và cách chuẩn bị để bước vào Solana. Tại thời điểm viết hướng dẫn này, Solana vừa chạm mức $240 USD, tín hiệu rõ ràng cho thấy mức độ phổ biến và tính ứng dụng đa dạng của nó. Vậy cụ thể những ứng dụng đó là gì?
Trước hết, hãy nhớ lại: đây là một mạng cực kỳ rẻ và hiệu quả. Chính điều đó là động lực để cộng đồng khai phá hết tiềm năng của Solana và tạo ra hàng loạt dự án lớn.
Chẳng hạn, cộng đồng memecoin tạo ra một lượng giao dịch đáng kể và đã có những launchpad rất mạnh được xây dựng để phục vụ phân khúc này (như Pump.fun hay LetsBonk). Nhưng điều đó cũng không làm lu mờ hàng triệu wallet đang tìm cách sinh lời với đủ mọi cỡ vốn qua các DeFi như Lince Yields hay RECC, hoặc qua staking token.
Không kém phần quan trọng, token còn có thể đóng vai trò utility để đổi lấy dịch vụ hoặc sản phẩm độc quyền. Tất nhiên cũng có những người chọn dùng SOL trong game play-to-earn hoặc các dự án NFT, dù cả hai hướng này đã mất dần sức hút trong năm qua.
Dù vậy, mỗi dự án trên Solana đều là một mảnh ghép trong hệ sinh thái khổng lồ đang lớn lên từng ngày. Tại Smithii, mục tiêu của chúng tôi là giúp việc xây dựng và quản lý dự án trên Web3 trở nên dễ dàng hơn, tập trung đặc biệt vào Solana. Vì vậy nếu bạn muốn bắt đầu trên Solana với token của riêng mình, hãy thử toolsuite của chúng tôi: bộ công cụ no-code giúp bạn đi nhanh hơn trên con đường đó.
Nói thế là đủ, giờ mình cùng đi qua những trụ cột chính của Solana và cách tận dụng tối đa các tính năng của nó nếu bạn mới bắt đầu.
Các trụ cột cốt lõi của Solana: dùng SOL ở đâu
Có SOL rồi thì bạn đã là người dùng trong ecosystem, nhưng như vậy vẫn chưa khai thác hết những gì bạn có thể làm. Để thực sự hiểu cách bắt đầu trên Solana, mình sẽ chỉ cho bạn những trụ cột quan trọng nhất để bạn có thể đầu tư SOL đang có trong wallet của mình.
Memecoins
Sự bùng nổ của meme coin đã biến Solana thành những gì bạn thấy ngày hôm nay, vì một phần lớn khối lượng giao dịch hàng ngày đến từ chúng. Về cơ bản, đây là loại coin không có nhiều ứng dụng thực tế ngoài việc đại diện cho một tình huống hài hước hoặc sự kiện đang hot.
Trong mảng này, các launchpad đã thay đổi hoàn toàn, trở thành những nền tảng để launch đủ loại coin với nhiều cải tiến đáng chú ý. Pump.fun và Letsbonk là hai cái tên nổi bật nhất trong category này. Nếu bạn thiên về trading hơn, cũng có thể dùng phiên bản nâng cao của Pump.fun hoặc GMGN cho mục đích đó.
Cần nói thẳng về memecoins: crypto vốn đã biến động, nhưng meme coin còn hơn thế. Tuần nào cũng không thiếu trường hợp pump lên x50 chỉ trong vài tiếng đồng hồ rồi biến mất. Vậy nên nếu bạn muốn đi theo hướng này, đừng bỏ qua bước nghiên cứu kỹ lưỡng trước khi tham gia bất kỳ cộng đồng nào.
Bạn muốn tự tạo token? Chúng tôi có hướng dẫn chi tiết để bạn tạo meme coin hoặc token có ứng dụng thực tế.
Staking
Staking là quy trình cốt lõi đảm bảo tính bảo mật và vận hành của mạng lưới. Đây cũng là một trong những cách tạo ra lợi nhuận đơn giản và ổn định nhất, miễn là bạn tiếp cận đúng cách và có nghiên cứu trước.
Về cơ bản, bạn cùng hàng nghìn người khác “khóa” tài sản của mình để validator của mạng lưới có thể xác minh giao dịch và tạo block mới. Càng nhiều token được stake, xác suất được chọn làm validator càng cao, từ đó tạo ra phần thưởng được phân phối cho những người tham gia.
Ngoài ra, bạn có thể stake SOL và nhiều tài sản khác, với tỷ lệ lợi nhuận thường dao động từ 2% đến 10%.
DeFi
DeFi (Decentralized Finance) là các nền tảng hoặc hệ thống được xây dựng trên nền tảng blockchain, tập trung vào tài chính không cần trung gian hay tập đoàn lớn đứng sau. Nhờ đó, chúng ta có thể tiếp cận các DEX hỗ trợ staking và yield farming.
Trên Solana, các DeFi được dùng nhiều nhất là Jupiter và Raydium, lần lượt là một aggregator và DEX, cho phép swap nhiều loại token và tìm được mức trading fees tốt nhất.
Nếu bạn muốn dùng Solana để kiếm lợi suất hàng năm, tích lũy và đầu tư, thì có hàng chục DeFi sẵn sàng đáp ứng đúng nhu cầu đó. Lince Yields, chẳng hạn, giúp bạn tối ưu danh mục bằng cách tự động chuyển vốn sang các pool có lợi suất cao nhất trên base, theo đúng mức rủi ro bạn chấp nhận.
Một nền tảng đáng chú ý khác là RECC, một Real Estate Crypto Crowfunding cho phép bạn đầu tư vào việc mua và cải tạo bất động sản tại Tây Ban Nha. Mức đầu tư tối thiểu chỉ 10 USDC, và bạn có thể tham gia các yield cao, dễ dàng vượt 20% mỗi năm.
Tạo và tích hợp token
Một trong những lợi thế lớn của hệ sinh thái này, và cũng là lý do khiến nhiều người muốn gia nhập Solana, chính là khả năng tương thích rộng với mọi loại dự án. Token trên mạng này chạy theo chuẩn SPL, vì vậy bạn có thể tạo token với bất kỳ thuộc tính nào bạn muốn. Hơn nữa, các DeFi và Launchpad đều đang chủ động ủng hộ Solana trở thành hệ sinh thái ưu tiên cho startup và các công ty công nghệ trong tương lai.
Bên cạnh việc tạo token, bạn còn có thể tích hợp chúng vào các DeFi đang hoạt động hoặc các DeFi bạn muốn tự xây dựng. Khi Solana đang trên đà lấy lại mức all-time high, ngày càng nhiều người sẽ gia nhập hệ sinh thái này, tạo ra một thị trường đầy tiềm năng.
Chúng tôi sẽ sớm ra mắt một hướng dẫn về cách tạo ra utility DeFi cho một token trên Solana nhằm thúc đẩy việc mua và mở rộng phạm vi sử dụng. Vậy nên hãy đăng ký newsletter của chúng tôi để không bỏ lỡ nội dung này và nhiều cập nhật khác.
NFT và Play-to-earn
Thực ra, NFT và Pay-to-earn là chủ đề ít được bàn đến ở thời điểm hiện tại, nhưng điều đó không có nghĩa là bạn không thể xây dựng con đường riêng trong mảng NFT collection hoặc game blockchain.
Một trong những bộ sưu tập NFT nổi bật nhất trên Solana và đứng vững từ những ngày đầu chính là Solana Monkey Business (SMB). Trong khi đó, Mad Lads gần đây nổi lên rất nhanh và đang hình thành một trong những cộng đồng đông đảo nhất.
Vượt ra ngoài cơn hype của việc sở hữu một SMB, điều thực sự có giá trị chính là cộng đồng năng động và chất lượng cao mà họ đại diện. Nói cách khác, đây là một loại club độc quyền chỉ dành cho những người thực sự gắn bó với Solana và tất cả những gì nó đại diện.
Nếu bạn muốn tìm hiểu cách bắt đầu trên Solana và tiếp cận những early adopter trong ngành, thì rất có thể bạn sẽ gặp họ trong các dự án NFT đang hoạt động.
Trong mảng này có những dự án vừa độc đáo vừa ấn tượng, điển hình là STEPN, một Move-to-earn nơi người dùng mua giày chạy bộ và được thưởng token cho hoạt động thể chất thực tế. Số token đó có thể đổi lấy giày tốt hơn hoặc quy đổi thành phần thưởng thực.
Nhìn lại toàn cảnh, hệ sinh thái Solana có đủ loại dự án ở mọi quy mô. Điều đó khiến bạn không chỉ muốn tham gia với tư cách người dùng, mà còn muốn trở thành người xây dựng. Không còn gì để bàn: OPOS.
Kết luận
Hy vọng hướng dẫn Solana dành cho người mới này không chỉ giúp bạn tạo wallet và đạt được SOL, mà còn mở rộng kiến thức để bạn tự tin khám phá những nền tảng đang biến hệ sinh thái này thành một trong những nơi sôi động nhất hiện tại.
Bạn muốn kiếm thu nhập thụ động? Hay tham gia một cộng đồng gồm những người có cùng đam mê? Còn chuyện tự tay xây dựng và sáng lập dự án của riêng mình thì sao? Tất cả đều có thể bắt đầu ngay bây giờ.
Cảm ơn bạn đã đọc đến đây. Smithii có đầy đủ công cụ hỗ trợ việc tạo và quản lý token trên Solana cùng nhiều blockchain khác. Hãy đăng ký newsletter của chúng tôi để nhận nội dung độc quyền và luôn cập nhật những tin tức mới nhất.
