Solana’da OpenBook Market ID Nasıl Oluşturulur: Project Creator’lar İçin Rehber

Solana’da bir OpenBook Market ID, Raydium gibi bir DEX’te liquidity pool açabilmek için on-chain olarak kaydetmen gereken token çiftidir. Market ID olmadan pool olmaz, dolayısıyla trader’ların token’ını alıp satmasının bir yolu da kalmaz.

Bu rehberde OpenBook Market’in tam olarak ne olduğunu, oluşturmanın ne kadara mal olduğunu (seçeceğin boyuta göre 0,4 SOL’dan 2,8 SOL’ya kadar), en ucuzunu seçmenin getirdiği riskleri ve kod yazmadan yaklaşık 1 dakikada oluşturmanın adımlarını göreceksin.

Video formatını tercih edersen, tam tutoriali aşağıda bırakıyoruz.

Openbook Market nedir

Oluşturma sürecine geçmeden önce OpenBook Market ID’nin ne anlama geldiğini ve nasıl çalıştığını anlamamız lazım. Böylece optimum şekilde yapıp Solana’larımızdan en iyi şekilde faydalanabiliriz.

OpenBook Market ya da Market ID dediğimiz şey, aslında bir token çiftinin takas edildiği bir “pazar” oluşturmaktır. Yani Market dediğimiz şey, Solana’deki “Token Pair” kavramının ta kendisi.

Bu market blockchain üzerinde bir alan kaplar ve o token çiftinin işlemlerinin işlenmesine olanak tanır. O pazarın boyutu, aynı anda kaç işlem kabul edebileceğini belirler ve bu da oluşturma anında ne kadar yatırım yaptığımıza bağlıdır.

Bu token çiftine Raydium gibi bir DEX’te liquidity eklersek, kullanıcılar Liquidity Pool sayesinde özgürce takas yapabilir.

Solana’da OpenBook Market ID nasıl oluşturulur: adım adım

Market’in boyutu (byte cinsinden «length» değeri) hem maliyeti hem de kabul edebileceği eşzamanlı işlem sayısını belirler. Üç standart ölçü var: 0,4 SOL, 1,5 SOL ve 2,8 SOL. Her birinin trade-off’larını biraz sonra anlatıyoruz.

Oluşturma akışı için Smithii’nin Solana OpenBook Market Creator‘ını kullanıyoruz. Yaklaşık 1 dakikada Market ID oluşturup özelleştirmeni sağlayan no-code bir araç. Arayüz şöyle görünüyor:

1. Solana OpenBook Market Creator‘a gir.
2. Yazılımı kullanabilmek için wallet‘ını bağla
3. “Base Token“ı seç. Yani oluşturduğun ve henüz bir değeri olmayan token.
4. “Quote Token“ı seç. Piyasada değeri olan bir token. Genellikle SOL veya USDC.
5. “Minimum Order Size“ı ayarla. Yani kullanıcıların senin Token’ından alabileceği minimum miktar.
6. “Price Tick“i ayarla. Yani Token’ının fiyatının değişebileceği minimum miktar.
7. Gelişmiş seçenekleri seç (sadece 2.8 SOL’dan küçük bir pazar kullanmak istiyorsan).

Market ID’nin farklı fiyatları için belirtmen gereken “input”ler şunlar.

0.4 SOL:

• Event Queue Length: 128
• Request Queue Length: 63
• Orderbook Length: 201

1.5 SOL:

• Event Queue Length: 1400
• Request Queue Length: 63
• Orderbook Length: 450

2.8 SOL:

• Event Queue Length: 2978
• Request Queue Length: 63
• Orderbook Length: 909

Şunu unutma: başka değerler de kullanabilirsin, ama bunlar “standart” sayılanlar. Protokollerin önerdiği sonuncusu, yani 2.8 SOL.

OpenBook Market ID için Minimum Order Size ve Tick Size parametre rehberi:

Süreci tamamlamak için Create Market’a tıkla ve işlemleri onayla.

Oluşturma bittiğinde Market ID’yi göreceksin. Kopyala ve kaydet, çünkü herhangi bir DEX üzerinde likidite eklemek için bu ID’ye ihtiyacın olacak.

En yaygın olanı Raydium, şu anda likidite eklemenin maliyeti 0.6 SOL.

Solana üzerindeki OpenBook Market ID’nin Minimum Order Size ve Tick Size değerleri hakkında daha fazla bilgi almak istersen, daha kapsamlı bir video rehberi de bırakıyoruz.

Solana üzerinde Openbook Market oluşturmanın maliyeti nedir?

Solana üzerinde OpenBook Market oluşturmanın maliyeti boyutuna bağlı. Bu boyut, marketin işleyebileceği transaction sayısını doğrudan etkiliyor.

Teoride, “optimal” boyut bize yaklaşık 2.7-3 SOL civarında bir maliyet çıkarır. Ama gerçek şu ki, 0.5 SOL’in altında bile Market oluşturmak mümkün.

Bu yazıda sana bunu 0.4 SOL ile nasıl yapacağını göstereceğim, ama önce riskleri konuşmamız lazım.

Daha ucuz bir Market seçmenin riskleri

OpenBook Market’ı normalde ödeyeceğimizin 5 katı ucuza oluşturmak harika, ama belirli koşullarda karşılaşabileceğimiz olası sorunları göz ardı edemeyiz.

Bütçen yetiyorsa her zaman “optimal” marketi kullanmalısın. Tüm seçenekleri nasıl yapacağını ilerleyen kısımlarda göstereceğim.

Paylaşılan deneyimlere göre, “Ucuz” bir Market ile 500k USD Marketcap’e sahip token’ları sorunsuz şekilde gördük.

Bir memecoin yerine “ciddi” bir proje başlatmayı düşünüyorsan, giderlerden kısmanı önermem.

Yine de en düşük maliyetli seçeneğe gidiyorsan, normalden daha yüksek bir “minimum order size” kullanman işine yarar; böylece mikro işlemlerin OpenBook Market’ta yer kaplamasını engellersin.

Özetle, en büyük sorun şu olur: token market’imiz çok fazla transaction alırsa ve bunların bir kısmı işlenemeyip hata verirse, çünkü marketimizin kapasitesini aşar.

Solana üzerinde kendi Openbook Market ID’mi oluşturmak güvenli mi?

Dubai merkezli bir şirketiz ve araçlarımızda her ay binlerce aktif kullanıcımız var. SPL (Solana Program Library) ile her standarda uyarak etkileşim kuruyoruz ve kod bilgisi olmayan kişiler için kullanıcı dostu bir arayüz sunuyoruz. Yani araç, seninle Solana kütüphanesi arasında aracı görevi görerek bir OpenBook Market oluşturuyor. Bir başka deyişle, tek yaptığı, OpenBook Market’ı oluşturmak için protokole çağrı atmak.

Ayrıca, araç hiçbir aşamada kullanılacak wallet üzerindeki private key, NFT veya mevcut token’lara erişim talep etmiyor, bu yüzden kullanımı açıkça güvenli.

Solana üzerinde OpenBook Market hakkında SSS

En ucuz Market’ı seçersem (0,4 SOL) ne olur?

Market, düşük ve orta hacimlerde sorunsuz çalışmaya devam ediyor (0,4 SOL Market’larda 500k USD market cap ile sorunsuz işlem yapan token’lar gördük). Risk, Event Queue kapasitesini aşan eşzamanlı transaction yığılmalarında ortaya çıkıyor (düşük boyutta 128 slot): bir kısmı fail olabilir. Ciddi projeler için önerilen boyut 2,8 SOL.

token token’ımı Raydium üzerinde listelemek için OpenBook Market gerekli mi?

Evet. Raydium, likidite pool’ları için temel olarak OpenBook Market ID’lerini kullanıyor. Market ID olmadan Raydium üzerinde de, aynı mimariyi paylaşan Solana DEX’lerinin çoğunda da pool oluşturamazsın.

Market ID’yi oluşturduktan sonra değiştirebilir miyim?

Hayır. Market ID bir kere oluşturulduğunda on-chain olarak sabitlenir. Boyutta ya da parametrelerde hata yaparsan, yenisini oluşturup eskisini bir kenara bırakmak zorunda kalırsın (ilkindeki SOL’ı kaybedersin). Bu yüzden Create Market’a basmadan önce Minimum Order Size, Price Tick ve hedeflediğin boyut konusunda net olmak gerek.

Market oluşturmak için neden SOL ödemek gerekiyor?

SOL bir komisyon değil: Solana’nın, Market’ın transaction’larını işlemek için ihtiyaç duyduğu on-chain alanı rezerve etmek karşılığında aldığı kira (rent). Daha fazla rezerve edilen alan, daha yüksek kira ve daha fazla kapasite demek. SOL, Market var olduğu sürece Market hesabında kilitli kalıyor.

OpenBook Market ile liquidity pool arasındaki fark nedir?

Market, token çiftinin on-chain «kabı» (hangi token’ın hangisiyle ve hangi kurallarla swap edileceği). liquidity pool ise trader’ların alıp satabilmesi için bu çifte koyduğun sermaye. Önce Market oluşturulur, sonra üzerine likidite eklenir.

Özet

OpenBook Market oluşturmaya dair her şeyi bilmeden buradan ayrılmaman için sana görsel bir özet bırakıyorum.

Sonuç

OpenBook Market oluşturmak zorunlu bir adım, pahalı olsalar bile. Birkaç memecoin daha fırlatmak için bir miktar Solana tasarruf edebiliyorsak, bu fırsatı değerlendirmeliyiz.

Bizi okuduğun için teşekkürler, Web3 Creator’lar için her hafta içerik almak üzere newsletter’ımıza abone olmayı unutma.

Bunu bilmeden liquidity pool’ını fırlatma!

Bir liquidity pool fırlatmak için büyük oyuncuların arkasındaki 5 sırrı al

Juan Manuel Sanchez

Web3 alanına odaklı crypto yazarı. Smithii editöryal ekibinin eski katkıcısı.