Tokenomics Nedir?

Tokenomics, bir kripto para token’ının ekonomik tasarımıdır: kaç token var, kimler tutuyor, yeni tokenlar dolaşıma nasıl giriyor ve supply yapısına hangi teşvikler yerleştirilmiş. Herhangi bir token’e yatırım yapmadan önce değerlendirmeniz gereken en kritik faktörlerden biri.

Supply Yapısı

Her token’ın bir maximum supply cap‘i (ya da hiç cap’i olmayabilir) ve bir circulating supply vardır; bu, şu an işlem görebilecek miktarı ifade eder. İkisi arasındaki fark genellikle ekip veya erken yatırımcılar tarafından tutuluyor ya da vesting sözleşmelerinde kilitli. Circulating ile max supply arasında büyük bir uçurum olan token’ler, kilitli tokenlar çözüldüğünde ciddi satış baskısıyla karşılaşabilir. Uzun vadeli fiyat riskini doğru değerlendirmek için vesting takvimini anlamak şart.

Allocation ve Vesting

Çoğu proje tokenları birden fazla gruba dağıtır: ekip, yatırımcılar, hazine ve topluluk ya da halka satış. Vesting takvimleri, her grubun ne zaman satış yapabileceğini belirler. Ekibin launch’ta hemen satış yapabildiği bir token, ekip tokenlarının en az 12 ay kilitli tutulup kademeli çözüldüğü bir projeye kıyasla çok daha yüksek rug pull riski taşır.

Emission ve Enflasyon

Bazı tokenlar, staking ödülleri veya validator teşvikleri gibi biçimlerde sürekli yeni supply yayar. Talep bu yeni supply’ı absorbe edecek kadar büyümezse, yüksek emission oranları mevcut holder’ların payını seyreltir. Burn gibi deflationary mekanizmalar, tokenları kalıcı olarak dolaşımdan çıkararak bunu dengeler.

FAQ