SUI Üzerinde Liquidity Pool Nasıl Oluşturulur: Project Creator’lar İçin Rehber
SUI üzerindeki liquidity pool, Cetus, Turbos veya Aftermath gibi bir DEX üzerine yatırılmış bir token paritesidir ve diğer trader’ların, doğrudan bir karşı tarafa ihtiyaç duymadan token token’ını alıp satmasını sağlar. Pool yoksa token token’ın da hareket etmez.
Bu rehberde, liquidity pool tam olarak nedir, SUI ekosistemi içinde hangi DEX üzerinde oluşturabilirsin, maliyeti ne kadar, hangi riskleri taşır (slippage, impermanent loss) ve Smithii aracını kullanarak kod yazmadan kurmanın 4 adımını göreceksin.
Tüm süreç 3 dakikadan kısa sürede tamamlanıyor, ama ne yaptığını ve neden yaptığını anlamak, lansmandan önce ve sonra pahalıya patlayacak hataların önüne geçiyor. Adım adım gidelim.
SUI Üzerinde liquidity pool Nedir
liquidity pool, eşleştirilmiş iki token içeren bir smart contract (örneğin senin token token’ın ile native SUI veya bir stablecoin) olup, bir DEX üzerindeki her alım veya satım için otomatik karşı taraf olarak çalışır. Senin sattığın fiyattan almaya istekli birine ihtiyaç duyduğun klasik order book modeli yerine, bir liquidity pool AMM (Automated Market Maker) modeli kullanır ve fiyatı, paritedeki iki token’ın oranına göre hesaplar.
SUI’de likiditenin büyük kısmı Cetus’ta toplanıyor. Cetus, concentrated liquidity modelini kullanıyor (Uniswap v3’e benzer) ve likidite sağlayıcılarının tüm eğriyi kaplamak yerine belirli fiyat aralıkları tanımlamasına izin veriyor. token açısından bu, gerçekten işlem yapılacak aralıkta iyi bir piyasa derinliği elde etmek için daha az sermaye gerektiği anlamına geliyor.
SUI’deki token için Neden liquidity pool Oluşturman Gerekiyor
Henüz oluşturulmuş bir token SUI token’ın yoksa, önce SUI üzerinde token nasıl oluşturulur yazısını oku. token tokenini oluşturduktan sonra, bir liquidity pool olmadan kimse onu DEX üzerinde alıp satamaz: token token on-chain var ama piyasası yok.
Pool’u oluşturduğunda aynı anda üç şey kazanırsın:
- token token’ını Cetus gibi bir DEX üzerinde listelersin, böylece screener ve tracker’larda görünür hale gelir.
- Holder’lar ve yeni alıcılar için anında alım satımı aktif edersin.
- Fee’lerden gelir elde edersin, liquidity provider olarak katkı oranına bağlı olarak pool üzerinden geçen her işlemden pay alırsın.
SUI Üzerinde liquidity pool Nasıl Oluşturulur: Adım Adım
SUI üzerinde bir liquidity pool lansmanı yapmak için programlama bilmene gerek yok. Smithii tarafından sunulan SUI Liquidity Pool Creator, bunu 3 dakikadan kısa sürede tamamlanan 4 adımda yapmanı sağlıyor.
- SUI Liquidity Pool Creator’ı aç ve SUI ile uyumlu bir wallet bağla (Sui Wallet, Suiet, SUI eklentili Phantom).
- Token paritesini seç: “Base Token” senin yeni token token’ın, “Quote Token” ise kotasyon varlığı (native SUI ya da USDC gibi bir stablecoin).
- Başlangıç fiyatını ve fee tier’ı belirle: başlangıç fiyatı çıkış değerlemesini sabitler; Cetus’ta mevcut fee tier %0,01 ile %2 arasında (tier’lar: %0,01, %0,05, %0,1, %0,25, %1 ve %2) ve pool üzerinden geçen her işlem için alacağın komisyondur.
- «Create Liquidity Pool» butonuna bas, işlemi wallet ile imzala ve pool Cetus’ta aktif hale gelsin. O andan itibaren token token’ın screener’larda görünür ve DEX üzerinde işlem yapılabilir hale gelir.
Bununla birlikte liquidity pool Cetus üzerinde kod yazmadan ve elle contract deploy etmeden oluşturulmuş olur. Araç, DEX üzerindeki deployment’i ve paritenin yapılandırmasını kendisi halleder.
SUI Üzerinde liquidity pool Oluşturulabilecek DEX’ler: Cetus, Turbos ve Alternatifler
Cetus, TVL ve volume bazında SUI ekosisteminin ana DEX’ü; bu nedenle yeni bir token listelemek için varsayılan tercih: daha fazla mevcut likidite, daha iyi keşif ve alıcıların için daha az slippage demek. Smithii’nin no-code aracı doğrudan Cetus üzerine deploy ediyor.
DEX’ü seçmeden önce, SUI ekosisteminin başlıca üç tanesini pool modeli, native token ve ayırt edici özellikler açısından karşılaştırmaya değer.
| DEX | Pool modeli | Native Token | Platformdaki ek ürünler |
|---|---|---|---|
| Cetus | Çoklu fee tier’lı CLMM (concentrated liquidity) | CETUS / xCETUS | Aggregator’lı swap, DCA, limit order, farming ve token launchpad |
| Turbos Finance | CLMM (concentrated liquidity) | TURBOS | Spot trading, perpetuals ve margin trading |
| Aftermath Finance | Multi-token pool’lar (8 varlığa kadar) ve stableswap | Resmi sitede belirtilmemiş | Smart router aggregator, perpetuals, DCA, limit order ve liquid staking (afSUI) |
SUI’deki yeni token’ların çoğu için Cetus hâlâ doğrudan tercih, çünkü discovery akışını kendisinde topluyor ve aggregator’lar ile screener’larda ilk sırada görünüyor.
Her durumda, SUI Liquidity Pool Creator içindeki akış aynı: wallet bağlıyorsun, Base Token ile Quote Token belirliyorsun, likiditeye ayıracağın coin miktarını giriyorsun, fee tier seçiyorsun ve «Create Liquidity Pool» butonuna basıyorsun.
liquidity pool oluşturmadan önce dikkat edilmesi gerekenler: slippage, impermanent loss ve komisyonlar
Pool oluşturmadan önce hem creator’ı hem de senin token ile işlem yapacak trader’ları etkileyen üç kavramı anlamak iyi olur.
- Slippage: bir işlemin beklenen fiyatı ile gerçekleşen fiyatı arasındaki fark. Likiditesi düşük pool’larda büyük bir alım fiyatı ciddi biçimde hareket ettirir ve alıcı beklediğinden daha az token alır. Pool’a ne kadar fazla likidite eklersen, alıcıların maruz kaldığı slippage o kadar azalır.
- Impermanent loss: bir liquidity provider’ın, çifti oluşturan iki token arasındaki fiyat oranı, depozit anına kıyasla ciddi şekilde değiştiğinde maruz kaldığı gerçekleşmemiş kayıp. token değerin SUI veya stablecoin karşısında sert biçimde yükselirse, likiditeyi daha sonra çekmek, varlıklardan birini sadece elinde tutmuş olsaydın elde edeceğin değerden daha az eder. Çekene kadar gerçekleşmez, “impermanent” denmesinin sebebi de bu.
- Fee tier: Cetus altı tier sunuyor (%0,01, %0,05, %0,1, %0,25, %1 ve %2). Düşük tier’lar (%0,01 ile %0,1 arası) düşük spread’li stable çiftler için uygun; yüksek tier’lar (%1 veya %2) ise volatilitesi yüksek yeni token’lar için genelde tercih edilen seçenek, çünkü impermanent loss riskini işlem başına daha yağlı komisyonlarla telafi ederler.
Diğer kritik nokta: pool, Base Token tarafına eklediğin başlangıç arzının tamamıyla oluşturulur. Az miktar eklersen, fiyat çok küçük hacimle hareket eder ve token manipülasyona açık kalır. Çok fazla eklersen, gerçek alıcılar için dolaşımdaki arzı azaltmış olursun. Sihirli bir rakam yok; planladığın free float’a ve sonraki marketing stratejine bağlı.
SUI’de liquidity pool oluşturmak ne kadara mal olur
Smithii tool’u ile sabit oluşturma maliyeti 5 SUI, buna SUI ağının gas fees (yok denecek kadar az, genelde kuruşun çok altında) ve çifte başlangıç likiditesi olarak ekleyeceğin sermaye ekleniyor. Lansmanda ne kadar likidite eklemen gerektiğine dair yön gösterici bir tablo içeren özel bir rehber yayımladık: token ne kadar likidite eklemelisin.
Bir liquidity pool nasıl monetize edilir: fees ve yield
Kendi pool’unda liquidity provider olduğunda, oradan geçen her alım veya satım seçtiğin tier’ın fee’sini öder ve bu fee provider’lar arasında katkıları oranında dağıtılır. Pratikte, tek provider sensen fee’lerin %100’ünü alırsın. Başka provider’lar girdikçe (ki token ivme kazanırsa böyle olur) payın düşer ama toplam hacim bunu telafi edecek kadar yükselebilir.
Creator olarak upside fee’lerle sınırlı değil: token değer kazanırsa, çiftin diğer tarafındaki SUI veya stablecoin, token daha düşük fiyatlardan değişmiş olur ve LP pozisyonu bu değer artışının bir kısmını yakalar. Karşılığında ise yukarıda bahsettiğimiz impermanent loss var. Likiditeyi uzun vadeli tutan ve tokenomics’ini iyi tasarlamış creator’lar için genelde değer.
liquidity pool lansmanı sonrası marketing stratejisi
Trafiği olmayan bir pool fee üretmez. liquidity pool oluşturulduktan sonra bir sonraki adım alıcı çekmek: kanıtlanmış bir yöntem, arzın bir kısmını potansiyel ilgili wallet’lara dağıtarak airdrop başlatmak; bu hem başlangıç trade’lerini üretir hem de topluluk inşa eder. Pool’u iyi anlatılmış bir SUI’de meme coin lansmanı ile birleştirirsen, ikilinin uyumu özellikle güçlü olur.
airdrop uygulamasına daha derin dalmak istersen, SUI’de nasıl airdrop yapılır hakkında özel bir rehberimiz var.
SUI’deki liquidity pool’lar hakkında FAQ
SUI’de liquidity pool oluşturmak için teknik bilgiye ihtiyacım var mı?
Hayır. Smithii tool’unu kullanırken süreç no-code: wallet bağlıyorsun, çiftin iki token’ını tanımlıyorsun, başlangıç fiyatını ve fee tier’ı belirliyorsun ve transaction’ı imzalıyorsun. Elle contract deploy etmiyor ya da CLI ile uğraşmıyorsun.
Cetus’ta pool oluşturmak için hangi wallet gerekli?
SUI ile uyumlu herhangi bir wallet: Sui Wallet, Suiet, OKX Wallet veya SUI eklentisiyle Phantom. Uyumluluk ve ekosistemin native özelliklerine destek nedeniyle Sui Wallet ya da Suiet’i öneriyoruz.
Pool oluşturduktan sonra likiditeyi çekebilir miyim?
Evet. Liquidity provider olarak katkını temsil eden LP pozisyonunu korursun ve Cetus panelinden istediğin zaman tamamen veya kısmen çekebilirsin. Fiyatlar depozit anına göre hareket ettiyse, çekmenin impermanent loss’u sabitleyeceğini unutma.
Pool oluşturduktan sonra token fiyatı ciddi şekilde düşerse ne olur?
Pool normal şekilde çalışmaya devam eder ve trader’lar alıp satmaya devam edebilir. Senin için LP olarak düşüş şu demek: çiftin SUI veya stablecoin tarafıyla kendi token daha düşük fiyatlardan “satın alıyorsun”, bu da token olan exposure’unu artırır. Volatil bir çifte likidite sağlamanın getirdiği riskin bir parçası.
Cetus, SUI’deki tek DEX mü?
Hayır, ama hacim açısından baskın olanı. Ana alternatifler Turbos Finance ve Aftermath Finance. Yeni bir token listelemek söz konusu olduğunda, keşif akışını Cetus topladığı için çoğu lansmanda hâlâ varsayılan tercih.
Sonuç
SUI’de liquidity pool oluşturmak teknik olarak görece basit bir adım, ama AMM modelini, impermanent loss’u ve fee tier’ı anlamak, creator için sürekli gelir üreten bir pool ile ilk piyasa döngüsünde boşalan bir pool arasındaki farkı belirler. Smithii tool’u ile deployment Cetus’ta 4 adımda kapanıyor ve yukarıda gördüğümüz kavramlar, AMM modelli herhangi bir DEX için de geçerli.
Okuduğun için teşekkürler. Her hafta web3 creator’lar için içerik almak istersen newsletter’a abone ol.
Abone ol ve ücretsiz E-Book’u kap!
Cetus’ta lansman yapmak için gereken tüm tool’ları içeren ücretsiz e-book’umuzu al
Endüstri mühendisi ve Solana trader’ı. Smithii’de marketing ve $SHRIMP memecoin lansmanına katkı sağladı.
