AMM Nedir?
Bir AMM (automated market maker), order book yerine matematiksel formül kullanarak token fiyatlandıran bir DEX protokolüdür. İşlemler, belirli bir karşı taraf yerine doğrudan bir liquidity pool karşısında gerçekleşir.
AMM’ler Token Fiyatlarını Nasıl Belirler
En yaygın model sabit çarpım formülünü kullanır: x x y = k. Burada x ve y, pool’daki token rezervlerini; k ise sabit kalan değeri temsil eder. Bir kullanıcı token satın aldığında iki rezerv arasındaki oran kayar ve fiyat değişir. İşlem, pool’un toplam derinliğine göre ne kadar büyükse fiyat da o kadar sert oynar (buna price impact denir).
Liquidity Provider’lar
Herkes bir AMM pool’una token yatırabilir ve trading fees gelirinden pay kazanabilir. Karşılığında, pool’daki payını temsil eden LP token alır. Temel risk ise impermanent loss: bir token fiyatı diğerine göre ciddi ölçüde değişirse, LP her iki token’ı olduğu gibi tutmaya kıyasla daha az toplam değerle kalır.
AMM’ler Nerede Kullanılır
Solana üzerindeki DEX’lerin büyük çoğunluğu, Raydium ve Orca dahil, AMM modeline dayanır. AMM’ler aynı zamanda pump.fun gibi platformlardaki yeni token lansmanlarının fiyatlandırma motorudur; bir token bonding curve’dan mezun olduğu anda liquidity pool oluşturulur.
SSS
Bir AMM (automated market maker), order book yerine matematiksel formül kullanarak token fiyatlandıran bir DEX protokolüdür. İşlemler, belirli bir alıcı ya da satıcıya değil, doğrudan bir liquidity pool karşısında gerçekleşir.
En yaygın model sabit çarpım formülüdür (x x y = k). Bir token satın aldığında pool’un rezerv oranı değişir ve fiyat oynar. Küçük pool’larda büyük işlemlerin price impact’i daha yüksek olur.
Pool’a yatırılan token fiyatı yatırımdan sonra ciddi şekilde değiştiğinde impermanent loss yaşanır. LP, başlangıçta koyduğundan farklı bir token oranıyla kalır; bu durum token’ları ayrı ayrı tutmaktan daha az değer ifade edebilir.
Rakiplerini Geride Bırakmak mı İstiyorsun?
Bültenimize katıl ve web3 builder’lara özel haftalık Blockchain haberlerini al.
