CLMM vs AMM: welk protocol kies je op Solana? (DeFi)

Weet je niet welk protocol je moet gebruiken voor je liquidity pool? De verschillen tussen CLMM vs AMM kennen is belangrijk om de juiste keuze te maken.  

Beide modellen zijn manieren om liquidity pools aan te maken op decentralized exchanges (DEX), maar ze werken fundamenteel anders.

In dit artikel leggen we helder uit wat elk model inhoudt, wat de kernverschillen zijn, en geven we een praktische gids om het juiste protocol voor jouw project te kiezen.

Wat is een AMM?

Een AMM (Automated Market Maker) is een gedecentraliseerd protocol dat een geautomatiseerde markt creëert zonder traditioneel orderboek. In plaats van kopers en verkopers aan elkaar te koppelen, verlopen transacties via liquidity pools die uit twee tokens bestaan.

Elke pool volgt doorgaans de constant product-formule (x*y=k): het product van de hoeveelheden van beide tokens blijft constant, wat de ruilkoers bepaalt. Dit garandeert dat er altijd een prijs is waartegen je kunt handelen, al varieert de ontvangen hoeveelheid afhankelijk van de verhouding in de pool.

Bij traditionele AMMs wordt de liquiditeit die providers inleggen gelijkmatig verdeeld over een zeer breed prijsbereik; in theorie van 0 tot oneindig. Dat betekent dat de pool, ongeacht de huidige prijs van token, altijd enige liquiditeit beschikbaar houdt, zelfs voor ver verwijderde prijsniveaus.

Het voordeel is dat elke trade altijd uitvoerbaar is (er is altijd liquiditeit om te kopen of verkopen, al kan de prijs worden beïnvloed); het nadeel is dat een groot deel van die liquiditeit “inactief” of onderbenut blijft zolang de actuele prijs zich in een smal bereik bevindt. Kortom: het traditionele model offert kapitaalefficiëntie in voor eenvoud en volledige prijsdekking.

Wat is een CLMM?

De CLMM is de evolutie van de AMM, en introduceert het concept van concentrated liquidity. Een Concentrated Liquidity Market Maker stelt LP’s in staat om hun kapitaal te concentreren in specifieke prijsbereiken, in plaats van het gelijkmatig over de volledige prijscurve te verdelen.

Met andere woorden: de liquidity provider kiest een interval (bijvoorbeeld van $0.05 tot $0.10 voor een volatiele token, of van $0.99 tot $1.01 voor een stablecoin) en levert liquiditeit uitsluitend binnen dat bereik.

Zolang de prijs van token binnen dat bereik blijft, vinden transacties aanzienlijk meer beschikbare liquiditeit (omdat al het kapitaal van de LP daar “gestapeld” zit), wat resulteert in minder slippage en betere prijzen voor traders. Beweegt de prijs buiten het gekozen bereik, dan wordt de liquiditeit van die LP inactief (hij neemt niet meer deel aan swaps) totdat de prijs terugkeert naar het bereik.

Technisch gezien werkt een CLMM door meerdere “minipools” aan te maken binnen discrete prijssegmenten (vaak ticks genoemd). Binnen elke tick geldt nog steeds de x*y=k-formule (de constant product-logica blijft intact), maar globaal gezien is de pool niet continu over het hele spectrum, maar gesegmenteerd per opgegeven bereik.

Misschien vind je dit artikel ook interessant: Hoe je Tick Size en Minimum Order Size instelt

Het grootste voordeel is een hogere kapitaalefficiëntie. Door je fondsen te concentreren waar ze het meest nodig zijn (rond de actuele prijs of het bereik waar je volume verwacht), stijgen de fee-opbrengsten terwijl je minder kapitaal nodig hebt om dezelfde marktdiepte te bereiken als een traditionele AMM.

CLMM vs AMM: de kernverschillen

Hieronder vatten we de belangrijkste verschillen tussen een traditionele AMM en een CLMM op Solana samen, met een vergelijking van de kenmerken:

Aspect	Traditionele AMM	CLMM (geconcentreerde liquiditeit)
Verdeling van liquiditeit	Verspreid over het volledige prijsbereik; er is altijd wat liquiditeit beschikbaar.	Alleen geplaatst binnen een specifiek bereik dat de LP zelf kiest.
Kapitaalefficiëntie	Laag: veel kapitaal blijft ongebruikt.	Hoog: al het kapitaal ‘werkt’ precies waar het nodig is.
Diepte/Slippage	Minder diepte, meer slippage bij grote trades.	Veel diepte binnen het actieve bereik, daar minimale slippage.
Fees voor LP’s	Verdeeld over alle deposits; gemiddeld rendement.	Alleen binnen het actieve bereik; potentieel hoger rendement.
Impermanent loss	Gematigd maar constant.	Kan groter zijn als de prijs uit het bereik loopt; te compenseren met meer fees.
Benodigd beheer	Vrijwel passief (‘set-and-forget’).	Actief: je moet bereiken aanpassen wanneer de prijs beweegt.
Gebruiksgemak	Heel eenvoudig om te launchen en voor beginnende LP’s.	Complexer (bereiken kiezen, ticks begrijpen, NFT van de positie).
Ideale use cases	Snelle launches, volatiele memecoins, brede toegankelijkheid.	Stablecoins, tokens met voorspelbare prijs, beperkt kapitaal dat efficiëntie zoekt.

Welk protocol past bij jouw situatie?

Nu je de verschillen tussen AMM vs CLMM kent, is de centrale vraag: welk protocol past het beste bij jouw token?

We stellen een praktische tweeledige aanpak voor: eerst analyseer je het type token dat je lanceert, daarna stel je het hoofddoel voor dat token vast.

1. Bepaal het type token en vergelijkbare use cases op Solana

Memecoins: veel makers van dit type token kiezen voor traditionele AMMs op populaire DEX omdat het eenvoudig is en direct zichtbaarheid garandeert in aggregators zoals Jupiter. Concentrated liquidity is niet gangbaar bij memecoins, omdat het meer beheer vraagt en de prijs buiten elk vooraf ingesteld bereik kan schieten of instorten.

Utility tokens: dit zijn tokens gekoppeld aan platforms, games, DAOs of andere projecten met een functie voorbij pure speculatie. Deze projecten willen doorgaans een stabiele en diepe markt voor hun token, maar hechten ook waarde aan veiligheid en voorspelbaarheid. In de praktijk zijn de meeste utility tokens op Solana gestart met traditionele AMMs, omdat een traditionele pool eenvoudiger te lanceren is en de DeFi-community er al mee vertrouwd is.

Stablecoins: hier draait het om prijsvariatie minimaliseren en grote swaps mogelijk maken zonder af te wijken van de referentiewaarde. Traditioneel gebeurt dit via speciale stable curve AMMs (zoals Saber of Mercurial op Solana) die een formule gebruiken die afwijkt van x*y=k en geoptimaliseerd is om de prijs rond 1 te houden. Maar CLMM’s zijn ook zeer geschikt voor stablecoins: een LP kan zijn bereik concentreren van $0.99 tot $1.01 en zo enorme diepte creëren in dat smalle bereik.

2. Stel het hoofddoel van je token vast met betrekking tot liquiditeit

Snelle adoptie en bereik: Als je doel is de token zo breed mogelijk te verspreiden (bijv. een community- of marketing-token waarbij je wilt dat zoveel mogelijk mensen het bezitten en traden), dan is toegankelijkheid de prioriteit. In dat geval is een AMM op een populair platform de aangewezen keuze. Zo zorg je dat je token direct vindbaar is in aggregators en explorers (Jupiter, Solscan, etc.).

Prijsstabiliteit: Misschien vervult je token een functie waarbij een stabiele of voorspelbare koers wenselijk is (bijvoorbeeld als ruilmiddel binnen een dApp, of gedekt door activa). In dat geval is volatiliteit en spread minimaliseren essentieel. Een CLMM is hier de juiste keuze, omdat het geconcentreerde diepte biedt rondom de doelprijs.

Misschien vind je dit artikel ook interessant: Hoeveel liquiditeit toevoegen aan mijn token op Solana

Hoe maak je een liquidity pool aan met CLMM of AMM op Solana?

De snelste en eenvoudigste manier om liquiditeit te voorzien of een liquidity pool aan te maken, of het nu CLMM of AMM is, is via geautomatiseerde softwaretools die het proces vereenvoudigen en geen code-kennis vereisen.

Voor CLMM raden we aan om Orca of Raydium te gebruiken, omdat dit de DEX zijn met het hoogste tradingvolume op dit moment op Solana waar je concentrated liquidity pools kunt lanceren. 

Voor AMM kun je leren werken met de Create Liquidity Pool-tool van Smithii, waarmee je in een paar klikken liquiditeit aan je token toevoegt.   

Veelgestelde vragen over CLMM vs AMM

Bij Smithii specialiseren we ons in het bouwen van DeFi-tools voor developers en token-creators op meerdere blockchain-netwerken, met een focus op Solana. We hebben duizenden tokens en liquidity pools helpen lanceren. Hieronder beantwoorden we de vragen die we het vaakst krijgen over CLMM vs AMM:

Wat is Raydium CLMM?

CLMM op Raydium verwijst naar het type AMM dat deze DEX aanbiedt en waarmee je concentrated liquidity pools kunt aanmaken. Dit is momenteel de aanpak die Raydium aanbeveelt voor liquidity pools. Je herkent het als de eerste optie in de interface, gemarkeerd met het label “Suggested”. 

Wat is CLMM op DexScreener?

Zie je “CLMM” op DexScreener, dan betekent dat dat er via het Concentrated Liquidity Market Maker-protocol een concentrated liquidity pool aan die cryptomunt is gekoppeld. Dit verschijnt als een label naast de naam van de betreffende token. Daarnaast kun je ook “CPMM”, “DYN”, “DYN2”, “DLMM” en andere labels tegenkomen, afhankelijk van het gebruikte model. Verschijnt er geen label, dan gaat het om het traditionele AMM-protocol.

Conclusie

Als je overweegt liquiditeit te voorzien voor je token, is het begrijpen van het verschil tussen CLMM vs AMM belangrijk, omdat dit invloed heeft op je rendementsmogelijkheden, beheer en adoptie. Vergeet niet dat je bij Smithii een tool kunt gebruiken om een liquidity pool met het AMM-protocol te lanceren.